30 Feiten Over Stephen Hawking

We kennen hem allemaal van die rolstoel en die kenmerkende stem. Maar Stephen Hawking was zoveel meer dan een icoon. Hij was een theoretisch natuurkundige die ons begrip van het heelal voor altijd veranderde, terwijl zijn lichaam steeds verder verlamde. Zijn leven is een verhaal van een briljante geest die weigerde zich te laten beperken door zijn fysieke grenzen.

Jeugd en studie van een wonderkind

1. Stephen William Hawking werd geboren op 8 januari 1942 in Oxford, precies 300 jaar na de dood van Galileo Galilei.
2. Zijn ouders woonden in Londen, maar verhuisden naar Oxford om de bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog te ontlopen.
3. Als kind was Hawking geen wonderkind. Hij leerde pas laat lezen en zijn schoolprestaties waren aanvankelijk middelmatig.
4. Op de middelbare school stond hij bekend als "Einstein" vanwege zijn interesse in natuurkunde, al haalde hij geen topcijfers.
5. Hij studeerde natuurkunde aan University College in Oxford, waar hij naar eigen zeggen maar een uur per dag aan studie besteedde.
6. Op zijn 21e, tijdens zijn promotieonderzoek in Cambridge, kreeg hij de diagnose ALS, een zenuwziekte die de spieren steeds verder aantast.

De strijd tegen ALS en zijn unieke communicatie

1. Artsen gaven hem na de diagnose nog twee tot drie jaar te leven. Hawking leefde nog 55 jaar en overleed pas in 2018.
2. Zijn ziekte verliep langzamer dan gebruikelijk. Hij bleef tot zijn late jaren 30 lopen, zij het met krukken.
3. In 1985 kreeg hij een longontsteking tijdens een bezoek aan CERN in Genève. Een tracheotomie redde zijn leven, maar hij verloor definitief zijn spraak.
4. Een Amerikaanse programmeur ontwikkelde voor hem een spraakcomputer genaamd "Equalizer". Hawking bediende deze met een enkele spier in zijn wang.
5. Zijn synthetische, Amerikaans klinkende stem werd zijn handelsmerk. Toen men hem een Brits accent aanbood, weigerde hij omdat hij die stem als zijn eigen identiteit beschouwde.
6. Op het hoogtepunt kon hij ongeveer drie woorden per minuut produceren met zijn spraakcomputer. Een korte lezing van tien minuten vereiste een hele dag voorbereiding.

Baanbrekende ontdekkingen over zwarte gaten

1. In 1974 publiceerde Hawking zijn beroemdste theorie: zwarte gaten zijn niet helemaal zwart. Ze zenden straling uit, later Hawkingstraling genoemd.
2. Deze ontdekking was revolutionair omdat het de algemene relativiteitstheorie van Einstein combineerde met de kwantummechanica, twee theorieën die lang als onverenigbaar golden.
3. Hawkingstraling betekent dat zwarte gaten langzaam verdampen en uiteindelijk exploderen. Dit proces duurt miljarden jaren.
4. Zijn werk leidde tot de zogenaamde "informatieparadox": als een zwart gat verdampt, wat gebeurt er dan met de informatie over alles wat erin viel? Deze vraag houdt natuurkundigen nog steeds bezig.
5. Samen met wiskundige Roger Penrose bewees Hawking dat de algemene relativiteitstheorie impliceert dat het heelal begon met een oerknal, een singulariteit.
6. In 1979 werd hij Lucasian Professor of Mathematics in Cambridge, dezelfde leerstoel die ooit door Isaac Newton werd bekleed.

Boeken, prijzen en roem

1. Zijn boek "Het heelal" (oorspronkelijk "A Brief History of Time") uit 1988 stond maar liefst 237 weken in de Britse bestsellerlijst en werd in 40 talen vertaald.
2. Het boek verkocht wereldwijd meer dan 10 miljoen exemplaren, ondanks dat veel lezers toegaven het niet helemaal te begrijpen.
3. Hawking ontving in 1979 de Albert Einstein Award en in 2006 de Copley Medal van de Royal Society, een van de oudste wetenschappelijke onderscheidingen ter wereld.
4. Hij won nooit de Nobelprijs. Zijn belangrijkste theorie, Hawkingstraling, is nog niet experimenteel bevestigd omdat de straling van zwarte gaten te zwak is om te meten.
5. In 2007 maakte hij een ervaring van gewichtloosheid mee tijdens een paraboolvlucht boven de Atlantische Oceaan. Hij was 65 jaar oud en de eerste persoon met ernstige fysieke beperkingen die dit deed.
6. Hawking was een groot liefhebber van sciencefiction. Hij verscheen in afleveringen van "Star Trek: The Next Generation", "The Simpsons" en "The Big Bang Theory".

Zijn kijk op God, buitenaards leven en de toekomst

1. Hawking was een overtuigd atheïst. In 2010 zei hij dat God niet nodig was om het heelal te creëren, omdat de natuurwetten zelf volstaan.
2. Hij waarschuwde herhaaldelijk voor de gevaren van kunstmatige intelligentie en buitenaards contact. "Als buitenaardse wezens ons bezoeken, zal het resultaat lijken op de ontdekking van Amerika door Columbus, wat niet goed afliep voor de inheemse bevolking."
3. In 2015 lanceerde hij samen met miljardair Yuri Milner het Breakthrough Listen-project, een van de grootste initiatieven om naar buitenaardse signalen te zoeken.
4. Hij geloofde dat de mensheid binnen de komende 100 jaar een permanente kolonie op Mars moet vestigen om te overleven.

Persoonlijk leven en nalatenschap

1. Hawking trouwde twee keer. Zijn eerste vrouw Jane Wilde leerde hij kennen tijdens zijn studie. Ze zorgde jarenlang voor hem terwijl hij steeds verder verlamde.
2. Zijn as werd op 15 juni 2018 bijgezet in Westminster Abbey in Londen, tussen de graven van Isaac Newton en Charles Darwin.

Waarom Stephen Hawking ons nog steeds inspireert

Stephen Hawking bewees dat een briljante geest niet afhankelijk is van een perfect werkend lichaam. Zijn ontdekkingen over zwarte gaten en het heelal hebben de wetenschap vooruitgeholpen, maar zijn vastberadenheid en humor inspireerden mensen over de hele wereld. Als je zijn boeken nog niet hebt gelezen, begin dan met "Het heelal". Het is geen gemakkelijke kost, maar het geeft je een kijkje in het brein van een van de grootste denkers die ooit heeft geleefd. En onthoud: zoals Hawking zelf zei, zolang er leven is, is er hoop.